Son Güncelleme: 31 Mart 2016 16:49 Her yıl 1-7 Nisan Ulusal Kanser haftasında ülke açısından önemi giderek artan kanser hastalığına karşı bilgilendirme, bilinçlendirme ve farkındalık kazandırmanın amaçlandığını belirten Kara, kanserden korunma, erken teşhis ve tedavi ile kanser çeşitleri hakkında bilgi verdi.

“Kanser, dünyada ve ülkemizde ölüm sıralamasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada gelen önemli bir toplum sağlığı problemidir.”diyen Kara, açıklamasına şöyle devam etti;

“Her yıl dünyada 14 milyon kişiye kanser teşhisi konmakta, gerekli önlemler alınmadığı takdirde bu oranın 2035 yılında 24 milyonu bulabileceği tahmin edilmektedir. Bu artışın en önemli nedeni kanser risklerindeki artıştır. Kansere neden olan faktörlerin çok büyük bir bölümünü sigara, dengesiz beslenme, obezite ve kontrolsüz olarak güneş ışınlarına maruziyet oluşturmaktadır.

Kanser ülkemizde en önemli ikinci ölüm sebebidir. Yılda 150 bin yeni kanser vakası teşhis edilmektedir. Bu vakaların 3 bin kadarı çocuklarda görülmektedir. Kanserden tamamen iyileşme ve kurtulma oranları ile yaşam kaliteleri gelişmiş ülkelerde artarken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran gelişmiş ülkelerdeki oranın yarısından öteye gidememektedir.

Kanseri önleme ve erken teşhis kanserle mücadelede en önemli adım olup, bu konuda toplum bilincinin artırılması oldukça önemlidir. Hastaneler daha çok hastalığın tedavisi üzerinde odaklanırken toplum sağlığı merkezleri, aile hekimleri ve sivil toplum örgütleri bilinç artırma yönünde daha fazla sorumluluk almaktadırlar. Özellikle birinci basamak sağlık kuruluşları, sivil toplum örgütleri, kanser merkezleri ve hasta grupları hastalığın önlenmesi ve erken teşhis edilmesi konusundaki farkındalığı artırmak için işbirliği yapmalıdır.

KANSERDEN KORUNMAK MÜMKÜNDÜR

Kanserle mücadelede toplumsal bilinçlendirme ve farkındalık yaratmak için çalışılırken en çok erken tanının hayat kurtarıcı olduğuna dikkat çekilmesi gereklidir. Kanserin tedavisinde daha önemli nokta kanserden korunma ve erken tanıyı sağlayacak uygulamaların yaygınlaşmasıdır. Erken tanı her zaman için kanserin tedavisinden çok daha kolay ve ucuzdur. Özellikle ortaya çıkışının önlenebildiği, taramalarla ölümün yok edilebildiği ve erken tedavinin yaşam kalitesine çok şey katabildiği kanserleri göz önüne alırsak birincil ve ikincil korunmamın öneminin boyutu anlaşılacaktır.

Tütün ve tütün ürünlerinin yol açtığı en önemli kanser türü olan akciğer kanseri, ülkemizde erkeklerde ilk sırada, kadınlarda ise beşinci sırada görülmektedir. Özelikle erkeklerde 25-49 yaş grubundan itibaren tüm yaş gruplarında ilk sırada görülmesi, Türkiye’ de akciğer kanserlerinin halen ve gelecekte önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kalacağını göstermektedir. Genç yaşlardan itibaren görülmekte olan akciğer kanseri tütün kontrol programının yürütülmesi ve devamlılığının önemini bir kez daha göstermektedir. Bu nedenle sigara içilmemesini, eğer içiliyorsa derhal bırakılması, doğal ve dengeli beslenmenin tercih edilmesi, kilo kontrolü, düzenli egzersiz, alkol kullanımının sınırlandırılması, güneş ışığından optimal yararlanım kanserden korunmada alınacak temel önlemlerdir.

Onkojen virüsler olarak bilinen bazı virüsler de kanser gelişimine yol açabilmektedir. Human papilloma virüsü olarak bilinen HPV; rahim ağzı, baş-boyun, anal kanserler ve vulva penis kanserlerine yol açabilmektedir. Hepatit B ve C virüsü karaciğer kanseri riskini artırmaktadır.

Erken tanı amacıyla kadınlarda kendi kendine meme muayenesinin öğretilmesi, meme, rahim ağzı, prostat, cilt ve bağırsak kanserlerine yönelik tarama programlarının yaygınlaşması önemlidir. Yılda bir kez yaptırılacak çok basit ve ekonomik tetkikler olan mamografi, smear testi ve PSA testi ile sırası ile meme, serviks ve prostat kanserinin erken tanısı ve kesin tedavisi mümkündür. Yine hem kadınlarda hem erkeklerde periyodik olarak uygulanacak dışkıda gizli kan testi ve endoskopik incelemeler (kolonoskopi) kolon-rektum kanserinin, düzenli dermatolojik muayene ise cilt kanserinin erken tanısına olanak sağlamaktadır.

KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ

Halk Sağlığı Müdürlüğüne bağlı Merkez Toplum Sağlığı Merkezi bünyesinde hizmet veren KETEM, ‘’Erken teşhis hayat kurtarır’’ prensibiyle yola çıkarak meme, serviks (rahim ağzı) ve kolorektal(barsak) kanserler ile ilgili tarama programları yürütülmektedir. Tarama kapsamında yürütülen hizmetlerin tamamı ücretsizdir.

Ayrıca toplumda kanser konusunda farkındalık oluşturmak, yüz yüze eğitimlerle kişileri ‘’korunma yöntemleri, tarama programları’’ hakkında bilgilendirerek kanserden korunmayı ve taramaları gerçekleştirmektedir.

Kanser taraması, kanserin vücutta oluşmaya başladığı andan, görünür belirtiler vermeye başladığı ana kadar olan süreçte (yani erken evrede) hiçbir şikâyeti olmayan bireylere yapılan bir takım testlerle kanserin varlığını araştırmaktadır. Eğer bu aşamada kanser yakalanabilirse, ilerlemiş/yayılmış kanserlere göre tedavisi oldukça basit, masrafsız, kısa süreli olmaktadır.

KETEM’ de ulusal tarama standartları yayınlanmış olan ‘’Meme Kanseri’’ , ‘’Rahim Ağzı Kanseri’’ ve ‘’ Bağırsak Kanseri’’ ne yönelik taramalar yapılmaktadır.

Kimler Taranıyor?

Rahim ağzı kanseri için 30-65 yaş arasındaki kadınlar;

Meme Kanseri için ise 40-69 yaş aralığındaki kadınlar

Bağırsak kanseri için ise 50-70 yaş aralığındaki kadın ve erkekler taramaya katılabiliyor.

Rahim Ağzı Kanseri Taraması

Rahi ağzından fırça yardımıyla sürüntü (smear, örnek) alınarak ve bu basit işlem 5 yılda bir tekrarlanarak tarama yapılıyor.

Meme Kanseri Taraması

40 yaş ve üzeri bayanlara 2 yılda bir mamografi çekerek, gerekirse ultrason çekilerek, yılda bir merkezdeki eğitimli personel tarafından klinik meme muayenesi yaparak taranıyor.

Ayrıca KETEM’e başvuran her kadına ayda bir yapması gereken Kendi Kendine Meme Muayenesi hakkında da eğitim veriliyor.

Barsak Kanseri Taraması

Barsak (kolorektal) kanseri gelişmeden önlemek ve erken evrede yakalayabilmek için ideal yöntem 2 yılda bir uygulanacak Gaitada Gizli Kan Testi (GGK) ile taramadır.”