Blog

Babalar günü bu sene 21 Haziran’a denk geldi. Bugün aynı zamanda nadir hastalıklardan olan ALS Farkındalık Günü’dür. Ben babamı ALS hastalığından erken yaşta kaybettim.

21 Haziran Dünya ALS Günü yaz gündönümüne denk geldiği için sembolik bir anlam taşır. En uzun gün ve en kısa geceyi temsil eden bu tarih, ALS hastaları için “yaşamın uzaması” ve “zor günlerin daha hızlı aşılması” mesajını simgeler.

ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz); kasları durduran zor bir hastalıktır. Hastalar yürüme, yutma ve solunum güçlüğü çekerler. Bazıları sesini kaybedebilir. Hastalık ilerlediğinde de yatağa bağımlı hale gelirler.

Ülkemizde eski futbolcu Sedat Balkanlı’nın, dünyada da ünlü fizikçi Stephen Hawking’in hastalığı olarak bilinir.

Hakkında yazılacak çok şey olan, nedeni ve kesin tedavisi henüz bilinmeyen yetim bir hastalıktır.

Babalar günü ile ALS Farkındalık Günü’nün aynı güne denk gelmesi beni babamla yaşadığımız günlere götürdü.

Babam hastalığın belirtilerini yaşamış ama biz fark edinceye kadar bize söylemedi. Ne zaman ki konuşma bozukluğu başladı bizler o zaman fark ettik.

Meğer güç kaybı, kas ağrıları yaşamış, acı çekmiş, ağrı kesicilerle geçiştirmiş.

Galiba babalık böyle bir şey; hep ailesi için yaşamak, kendini ikinci plana atmaktır. Babam bu zorlu süreçlerde hiç nazlanmadı, bir kez olsun öf bile demedi.

Babam aydın bir insandı. Bizim okumamızı çok istedi, kendisi de azimliydi, ileri görüşlüydü, biz kızlarının okumasını çok destekledi.

Kız ve erkek kardeşlerimle hepimiz okuduk, öğretmen olduk. Bugün hayatta başardığımız ne varsa önce babamıza sonra annemize borçluyuz.

Yaşar Kemal misali Çukurova’nın küçük bir köyünden Adana’ya uzanan hayat yolculuğumuzda güzel olan ne varsa babam sayesindedir.

Sesi çok güzeldi. Çok güzel türküler söylerdi. Bugün yanık türkülere olan sevdam çocukluğumdan kalmadır.

Kimin ne derdi varsa yardımcı olurdu. Küsleri barıştırır, işsizlere iş bulur, düğünler onsuz olmazdı, taziyeleri kaçırmazdı. Yediden yetmişe herkesle bir olurdu. Torunlarını sırtında gezdirir bir dediklerini iki etmezdi, çocukla çocuk olurdu. Kızları ayrı sever, daha çok şımartırdı.

Diyeceksiniz ki çok var böyle babalar evet olabilir ama benim babam bir taneydi. Babamdan bir tane vardı.

Babam karşılıksız iyilik yapardı. “İyilik iyidir” düsturunun hayata geçmiş haliydi. Hiç tanımadığı insanlara da iyilik yapar, karıncayı incitmezdi.

Köyden bir hasta mı gelecek karşılar, doktora götürür, karnını doyurur, yol parasını da verir evine öyle yollardı.

Hastalığı ilerledikçe etrafında ne kadar pervane olsak da elimizden bir şey gelmedi. Ne istiyorsa yapmaya çalıştık, sevgimizi gösterdik. Gezmeyi çok severdi gezdirdik. Hoş bizden çok da bir şey istemezdi. Kıyamazdı zor kazanıyorsunuz der, kendisi için para harcamamızı istemezdi. Ama kaçınılmaz son geldiğinde bir şey yapamadık.

Belki bizim yaşadığımızın daha ağırını da yaşayanlar vardır. ALS gibi zorlu hastalıklarda hastalar kadar hasta yakınları da zorluk çekerler.

Bakım işi hasta yakınlarına maddi manevi yük bindirir. Bu konuda profesyonel destek yetersizdir. Tedavi masrafları altından kalkılamayacak kadar çoktur.

Konuşmasını kaybeden hastalar için göz bilgisayarları vardır. Ama hastalar kendileri almak zorundadır. Eğer maddi gücü yoksa alamazlar, tamamen sessizliğe mahkum olurlar.

Hastalar son ana kadar bilincini kaybetmezler, her şeyin farkındadırlar.

İstanbul merkezli ALS MNH Derneği hastalara ve hasta yakınlarına yardımcı olmaya çalışır. Dernek gönüllülerin desteği ile ayakta kalmaktadır.

Maalesef ülkemizde her yıl 2500 kişi ALS tanısı almaktadır.

Babalar Günü ile ALS Farkındalık Günü aynı güne denk gelince babamı yazmak istedim.

Sizde çevrenizde zor durumda olan hastalar ve aileleri için uzanacak bir el olabilirseniz,  ALS’nin farkında olun.

         Babam CELAL TOĞRUL’un Anısına Sevgi ve Özlemle…

         “BABALAR GÜNÜN KUTLU OLSUN BABA”

                                                                     Kızın

                                                          MUAZZEZ TOĞRUL

Bir toplumu yönetmenin en kolay yolu onu ikna etmek değildir.
Çünkü ikna edilen insan yarın fikrini değiştirebilir.
Korkutmak da değildir.
Çünkü korkan insan bir gün korkusunu yenebilir.
Asıl maharet, bir toplumu alıştırabilmektir.
Çünkü alışan insan, bir süre sonra neye alıştığını bile unutmaya başlar.
Tarih boyunca birçok iktidar, birçok otorite ve birçok güç merkezi bunun farkında olmuştur.
İnsanlara bir anda büyük yanlışlar kabul ettirilmez.
Önce küçük yanlışlar yapılır.
Sonra biraz daha büyüğü…
Sonra biraz daha büyüğü…
Her seferinde toplumun vicdanı biraz daha geri çekilir.
Ahlaki sınırlar biraz daha esnetilir.
İnsanlar ilk gün tepki gösterir.
İkinci gün tartışır.
Üçüncü gün alışır.
Dördüncü gün unuturlar.
İşte duyarsızlaşma böyle başlar.
Bir toplumun çöküşü, yanlışların yapılmasıyla değil; yanlışların normalleşmesiyle başlar.
Bugün ülkemizde yaşanan birçok olayda bunu görmek mümkündür.
Örneğin geçtiğimiz günlerde TBMM’de yapılan bir oylama sırasında, Genel Kurul’da bulunmayan çok sayıda milletvekili adına pusula verildiğinin ortaya çıkması üzerine toplantı yeter sayısının sağlanamadığı anlaşıldı ve oylama gerçekleştirilemedi.
Normal şartlarda bu olayın günlerce tartışılması gerekirdi.
Çünkü mesele sadece birkaç pusula değildir.
Mesele, temsil yetkisidir.
Mesele, Meclis’in ciddiyetidir.
Mesele, millet adına kullanılan yetkinin nasıl kullanıldığıdır.
Fakat daha dikkat çekici olan şey, olayın kendisinden çok toplumun verdiği tepkidir.
Bir zamanlar ülkeyi ayağa kaldırabilecek gelişmeler artık birkaç saatlik siyasi tartışmanın ardından gündemden düşüyor.
İnsanlar şaşırmıyor.
Öfkelenmiyor.
Sorgulamıyor.
Çünkü sürekli tekrarlanan usulsüzlükler, sürekli yaşanan skandallar ve sürekli ihlal edilen ilkeler zamanla olağanlaşmaya başlıyor.
İnsan zihni böyledir.
Sürekli maruz kaldığı şeyi normal kabul eder.
İlk gün kabul edilemez görünen şey, yüzüncü gün sıradanlaşır.
İşte siyasetin en tehlikeli oyunlarından biri budur.
Toplumun ahlaki eşiğini yavaş yavaş aşağı çekmek.
Öyle ki insanlar bir süre sonra doğru ile yanlışı tartışmayı bırakır.
Sadece kimin yaptığıyla ilgilenmeye başlar.
Yanlış bizim taraftan geliyorsa mazur görülür.
Aynı yanlış karşı taraftan geliyorsa suç sayılır.
Böylece ahlak evrensel bir ölçü olmaktan çıkar.
Siyasi aidiyetlerin hizmetine girer.
Oysa gelişmiş ve insan medeniyetini büyük ölçüde kurabilmiş toplumlara baktığımızda farklı bir manzara görürüz.
Bu toplumların bir kısmı dindar değildir.
Hatta bazıları dine oldukça mesafelidir.
Fakat buna rağmen hukuk, hesap verebilirlik ve kamu ahlakı konusunda birçok toplumdan daha ileri bir noktadadır.
Çünkü oralarda toplumun en üstünde siyasetçiler yoktur.
Devlet görevlileri yoktur.
Liderler yoktur.
Şeyhler, hocalar, imamlar veya başka otorite figürleri yoktur.
En üstte ilke vardır.
Hukuk vardır.
İnsan onuru vardır.
Siyasetçi de sıradan bir vatandaştır.
Bakan da…
Milletvekili de…
Din adamı da…
Onları ayrıcalıklı yapan şey makamları değil, üstlendikleri sorumluluktur.
Bu nedenle bir siyasetçi hata yaptığında insanlar önce onun kim olduğuna değil, ne yaptığına bakar.
Bizim gibi toplumlarda ise çoğu zaman tam tersi yaşanır.
İnsanlar yapılan eylemi değil, eylemi yapan kişiyi değerlendirir.
Bu yüzden aynı davranış bir gün alkışlanırken başka bir gün lanetlenebilir.
Aynı yanlış, farklı kişiler tarafından yapıldığında farklı muamele görebilir.
İşte toplumsal çürümenin başladığı yer tam olarak burasıdır.
Çünkü bir toplumun ahlaki pusulası bozulduğunda artık haklı ile haksız arasındaki çizgi silinmeye başlar.
Yerine “bizden olan” ve “bizden olmayan” ayrımı gelir.
Bir süre sonra insanlar hakkı mı savunduklarının, haksızlığı mı savunduklarının farkına bile varamaz hâle gelir.
Çünkü mesele adalet olmaktan çıkmıştır.
Mesele taraf olmaya dönüşmüştür.
Ve sistem böylece işlemeye devam eder.
Ta ki bir gün aynı sistem kendi destekçisinin kapısını çalana kadar…
O gün insanlar ilk kez canları yandığı için itiraz eder.
Fakat çoğu zaman artık çok geçtir.
Çünkü daha önce başkalarının hakkı ihlal edilirken gösterilmeyen tepki, sonunda dönüp herkesi bulur.
Bu yüzden bir toplumun geleceğini belirleyen şey ekonomik büyüklüğü değildir.
Ne kadar bina yaptığı da değildir.
Ne kadar yol yaptığı da değildir.
Asıl belirleyici olan, yanlış karşısında gösterebildiği ahlaki reflekstir.
Çünkü toplumlar baskıyla yıkılmaz.
Toplumlar önce vicdanlarını kaybeder.
Sonra ilkelerini.
Sonra hukuklarını.
Ve en sonunda, bütün bunları kaybettiklerini fark edecek duyarlılıklarını…
Belki de bu yüzden asıl soru şudur:
Bir ülkede kaç kişinin sustuğu değil…
Kaç kişinin hâlâ şaşırabildiği.
Çünkü bir toplum için umut, herkesin aynı şeyi düşünmesi değildir.
Hâlâ yanlış karşısında rahatsızlık duyabilen insanların var olmasıdır.
Zira bir milletin çöküşü, yanlışların yapılmasıyla başlamaz.
Yanlışlara alışılmasıyla başlar.
Ve bir gün insanlar dönüp geriye baktıklarında, kaybettikleri şeyin özgürlükleri, refahları ya da hakları olmadığını fark ederler.
Asıl kaybettikleri şey;
yanlış karşısında “Bu kabul edilemez!” diyebilme cesaretidir.
Çünkü bir toplumun sonunu, kötü insanların çoğalması getirmez.
İyi insanların şaşırmayı bırakması getirir.
O cesaret kaybolduğunda ise artık hiçbir zincire ihtiyaç kalmaz.
Çünkü insanı en güçlü şekilde tutsak eden şey korku değil,
alışkanlıktır.
İbrahim KÜÇÜKER