Türkiye siyasetinde bazı tartışmalar yıllardır değişmiyor; değişmeyen şeylerden biri de toplumun farklı kesimlerinin birbirini okuma biçimi.

CHP’nin yıllardır kıramadığı en büyük algılardan biri belki de budur: Dindar insanı anlamaya çalışmak yerine, zaman zaman onu “geri kalmışlığın temsilcisi” gibi gören üstenci dil…

Türkiye’de milyonlarca muhafazakâr seçmen bugün sadece ekonomiyle, liyakatle ya da adaletle oy vermiyor. Aynı zamanda kendi yaşam tarzının aşağılanıp aşağılanmayacağına da bakıyor. Ve ne yazık ki CHP içerisinden zaman zaman yükselen bazı söylemler, dini hassasiyetleri olan insanlarda şu korkuyu diri tutuyor: “Bunlar iktidara gelirse bizi yine hor görürler mi?”

İşte tam da bu korku, AK Parti’nin yıllardır en büyük siyasi sigortası oluyor. Çünkü insanlar bazen yanlış olduğunu düşündüğü bir iktidara bile, kendisine yabancı gördüğü bir zihniyetten daha yakın hissedebiliyor.

Bu yüzden birçok muhafazakâr seçmen şunu söylüyor:
“Evet, siyasette riyakârlık var… Evet, dini kullananlar var… Ama en azından bize tepeden bakmıyorlar.”
CHP ise hâlâ bazı konularda toplumun inanç reflekslerini okumakta zorlanıyor. Başörtüsü meselesinden dini sembollere, imam hatiplerden muhafazakâr aile yapısına kadar birçok konuda geçmişin gölgesi hâlâ tam anlamıyla silinmiş değil.

Oysa Türkiye değişti. Artık insanlar ne baskıcı bir laiklik anlayışı istiyor ne de dini siyasete malzeme yapan bir düzen… Toplumun önemli bir kısmı, inancına saygı duyulan ama dinin de siyasete kalkan yapılmadığı bir denge arıyor.

CHP bu algı duvarını aşamadığı sürece, AK Parti sadece kendi performansıyla değil, muhalefetin ürettiği korkular sayesinde de güçlü kalmaya devam eder. Çünkü siyasette bazen insanlar en doğru olana değil, kendini en az tehdit altında hissettiği yere yönelir.

Tam da bu noktada aslında CHP’nin içinden bir türlü yıllardır çıkamadığı temel mesele ortaya çıkıyor: Bir taraf “burası Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu laik Türkiye” derken, diğer taraf yani azımsanmayacak bir toplumsal kesim ise “biz bu topraklarda bin yıldır varız; Alparslan’dan, Fatih Sultan Mehmet’ten, Yavuz Sultan Selim’den, Sultan Vahdettin’den miras kalan bir ülkede Müslüman olarak yaşadık ve yaşamaya devam edeceğiz” diyor.

Sorun, bu iki hissiyatın bir arada var olması değil; birbirine karşıt kimlikler gibi sunulması. Kültürel miras ve tarihsel aidiyetler ortak bir zemin üretmek yerine bir rekabet alanına dönüştüğünde, her “ceddimiz” vurgusu bir tartışmaya, her tarih referansı bir gerilime dönüşüyor. Bir kesim yok sayılma endişesine sürüklenirken, diğer kesim laikliğin aşındırıldığı kaygısına kapılıyor.

Oysa bu topraklar, tek katmanlı bir hikâyeye değil, üst üste birikmiş bir tarihe sahip. Farklı dönemler, farklı devlet gelenekleri ve farklı kültürel hafızalar aynı coğrafyada yaşıyor. Bunu bir çatışma alanı değil, ortak bir vatandaşlık bilinci içinde okumak gerekiyor.

Bugün artık insanlar birbirine “sen laiksin, sen dindarsın” diye ayrıştırılmak istemiyor. Toplumun önemli bir kısmı, bu etiketlerin üstüne çıkan daha geniş bir saygı dili arıyor. Çünkü mesele kimlikleri yarıştırmak değil, birlikte yaşayabilmek.

Bu yüzden yapılması gereken şey, geçmişin travmalarını bugünün siyasetine taşımamak. Ne inanç üzerinden dışlayıcı bir dil, ne de tarih üzerinden küçümseyici bir yaklaşım… İkisi de toplumu ileri götürmüyor.

Sonuçta bu ülkenin insanı aynı sokaklarda yaşıyor, aynı acılara üzülüyor, aynı umutlara tutunuyor. Ayrı sandığımız hayatlar, aslında aynı kaderin içinde akıyor.

Ve en temel gerçek şu: Allah ile kul arasına siyaset de girmez, ideoloji de girmez, kimlik etiketleri de…
Giren her şey, sadece insanı insandan uzaklaştırır.

Bu toprakların ihtiyacı yeni bir ayrışma değil, yeniden hatırlamaktır: Farklılıklarımızla birlikte bu ülkenin sahibi olduğumuzu…
İbrahim Küçüker