İnsan, bir hikâyenin içine doğar.
Ne kalemi kendi seçmiştir, ne de sayfayı.
Adını bile sonradan öğrenir;
ama daha öğrenmeden önce
bir şey öğretilmiştir ona:
Sahip ol.
Çıplaktır geldiğinde.
Ne bir unvanı vardır ne bir mülkü.
Ama daha ilk nefesiyle birlikte
görünmez bir telaş yerleşir içine—
biriktirme, büyütme, tutma telaşı…
Sanki dünya, elinden kaçacak bir şeymiş gibi.
Oysa dünya, çoktan yazılmış bir hikâyedir.
Yaradan, “hayat” adını verdiği bu metni
kusursuz bir dengeyle kurmuştur.
Herkese bir rol, herkese bir sahne…
Ama kimse eline verilen metni okumaz.
Çünkü okumak, yüzleşmektir.
Yüzleşmek, kabullenmektir.
Kabullenmek ise insanın en sevmediği şeydir.
Bu yüzden insan, yazılmış olanı oynamak yerine
kendi hikâyesini yazmaya kalkar.
Kendi uydurduğu bir kahramanlığa inanır.
Bir figüranken başrol olduğunu sanır.
Bir yolcuyken, yön tayin ettiğini…
Ve en çok da toprağı ister.
Sahip olmayı… hükmetmeyi… genişlemeyi…
Çünkü ona böyle öğretilmiştir:
“Toprak al… mülk edin… büyü…”
Bu düzende değer, insanın kendisiyle değil
sahip olduğu metrekareyle ölçülür.
Kalbinin derinliğiyle değil,
tapusunun genişliğiyle…
Kimi doğuştan geniş arazilere konar,
kader diye anlatılan ayrıcalıkların içinde büyür.
Kimi, bir ömür boyu başkasının toprağında nefes alır.
Kimi sınır çizer,
kimi o sınırların içinde ezilir.
Sonra buna “kader” derler.
Adaletsizliği kutsallaştırmanın en eski, en ucuz yolu.
Oysa gerçek daha çıplaktır:
Bu, paylaşılmamış bir dünyanın kavgasıdır.
Kimi, başkalarının kaderine müdahale ederek büyütür toprağını.
Kimi, talan edilmiş bir hayatın içinde
bir avuç yerin hayaliyle yaşar.
Kimi de doymayacağını bile bile biriktirir—
çünkü açlığı midede değil, zihindedir.
İnsan, yaşadığı hikâyeyi okumaz.
Okusa utanacak.
Okusa soracak:
“Benim olan ne?”
Ama sormaz.
Çünkü herkes, başkasının payına göz dikmişken
kimse adaleti gerçekten istemez.
Daha çok ister.
Daha fazla ister.
Doymadan ister.
Ve bu istek, bir noktadan sonra
insanı kendi hikâyesinin tanrısı zannettirir.
Oysa değildir.
Çünkü bu hikâyenin sonu baştan bellidir.
Ne kadar büyütürse büyütsün insan mülkünü,
ne kadar genişletirse sınırlarını,
ne kadar kendini merkez sanırsa sansın…
Son sahnede herkes eşitlenir.
İki metrelik bir hakikatte.
Ne zengini ayırır o toprak, ne fakiri.
Ne güçlüye fazladan yer açar, ne zayıfa eksik verir.
Ne tapu geçer orada,
ne para,
ne de iktidar.
Hayat boyunca başkalarının yerini daraltanlar da,
bir karış yer için yaşayanlar da
aynı genişlikte bir sessizliğe gömülür.
İşte gerçek eşitlik budur—
gecikmiş, kaçınılmaz ve tartışmasız.
İnsan, ömrü boyunca toprağa sahip olduğunu sanır.
Oysa hikâyenin sonunda anlaşılır:
Toprak, insana sahip olmuştur.
Ve perde kapandığında
bütün o sahte roller,
bütün o unvanlar,
bütün o sınırlar
bir anda anlamsızlaşır.
Geriye tek bir soru kalır:
Yazılmış hikâyeye sadık mı kaldın,
yoksa kendi kibirli masalında mı kayboldun?
Çünkü anlatılan burada biter…
ama hikâye bitmez.
Belki de asıl hikâye,
tam da o iki metrelik yerden sonra başlar.

İbrahim Küçüker